Oświęcim (niem. Auschwitz, jid. Oshpitizin, czes. Osvětim, po słowacku Osvienčim, po cygańsku Auszwica, Oswienczim) to miasto i gmina, siedziba powiatu oświęcimskiego w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Oświęcim.

Miasto znajduje się przy ujściu Soły do Wisły. W roku 2007 liczba ludności Oświęcimia wynosiła 40 520 mieszkańców, co plasowało go na czwartym miejscu wśród miast województwa małopolskiego. Według danych z 31 grudnia 20072, miasto miało 40 520 mieszkańców.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.

Oświęcim leży w centrum Kotliny Oświęcimskiej, pomiędzy Pogórzem Karpackim a Wyżyną Śląską. Z okolicznymi regionami - Małopolską, Górnym Śląskiem, Żywiecczyzną i Śląskiem Cieszyńskim - łączą dogodne połączenia kolejowe, drogowe i wodne.